sjezen
werkwoord, zelfstandig naamwoord ˈʃezə(n)Betekenis
- er niet in slagen om een studie of overhoring succesvol te voltooien
- roekeloos of te hard rijden
Hoe spreek je sjezen uit?
/ˈʃezən/
Sjezen bestaat uit twee lettergrepen. De klemtoon ligt op de eerste.
| Teken | Klinkt als in |
|---|---|
| ʃ | sjaal |
| e | veel |
| z | zon |
| ə | de |
| n | nek |
| ˈ | de klemtoon ligt op de lettergreep die hierna begint |
Vervoeging van sjezen
sjezenhele werkwoord — sjeesdeverleden tijd enkelvoud — sjeesdenverleden tijd meervoud — gesjeesdvoltooid deelwoord
| Persoon | Tegenwoordige tijd | Verleden tijd |
|---|---|---|
| ik | sjees | sjeesde |
| jij | sjeest | sjeesde |
| hij, zij, het | sjeest | sjeesde |
| wij | sjezen | sjeesden |
| jullie | sjezen | sjeesden |
| zij | sjezen | sjeesden |
Alle 56 overige vormen: lijdende vorm, toekomende tijd en infinitiefconstructies
| Vorm | Grammaticale informatie |
|---|---|
| ben gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, eerste persoon |
| bent gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, tweede persoon |
| ev. | gebiedende wijs |
| gesjeesd | verleden tijd, deelwoord |
| gesjeesd te zullen zijn | actief, infinitief, voltooid, toekomende tijd, lange vorm |
| gesjeesd zullen zijn | actief, infinitief, voltooid, toekomende tijd, korte vorm |
| is gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, tweede persoon |
| is gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, derde persoon |
| sjees | gebiedende wijs |
| sjeesde | verleden tijd |
| sjeze | aanvoegende wijs |
| sjezend | onvoltooid, deelwoord |
| te sjezen | actief, infinitief, onvoltooid, tegenwoordige tijd, lange vorm |
| te zijn gesjeesd | actief, infinitief, voltooid, tegenwoordige tijd, lange vorm |
| te zullen sjezen | actief, infinitief, onvoltooid, toekomende tijd, lange vorm |
| waart gesjeesd | voltooid, verleden tijd, tweede persoon |
| waren gesjeesd | voltooid, verleden tijd, eerste persoon |
| waren gesjeesd | voltooid, verleden tijd, tweede persoon |
| waren gesjeesd | voltooid, verleden tijd, derde persoon |
| was gesjeesd | voltooid, verleden tijd, eerste persoon |
| was gesjeesd | voltooid, verleden tijd, tweede persoon |
| was gesjeesd | voltooid, verleden tijd, derde persoon |
| zal gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, eerste persoon |
| zal gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, tweede persoon |
| zal gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, derde persoon |
| zal sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, enkelvoud, eerste persoon |
| zal sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, enkelvoud, tweede persoon |
| zal sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, enkelvoud, derde persoon |
| zijn gesjeesd | actief, infinitief, voltooid, tegenwoordige tijd, korte vorm |
| zijn gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, eerste persoon |
| zijn gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, tweede persoon |
| zijn gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, derde persoon |
| zijt gesjeesd | voltooid, tegenwoordige tijd, tweede persoon |
| zou gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, eerste persoon |
| zou gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, tweede persoon |
| zou gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, derde persoon |
| zou sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, enkelvoud, eerste persoon |
| zou sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, enkelvoud, tweede persoon |
| zou sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, enkelvoud, derde persoon |
| zouden gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, eerste persoon |
| zouden gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, tweede persoon |
| zouden gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, derde persoon |
| zouden sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, meervoud, eerste persoon |
| zouden sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, meervoud, tweede persoon |
| zouden sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, meervoud, derde persoon |
| zoudt gesjeesd zijn | voltooid, voorwaardelijk, tweede persoon |
| zoudt sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, voorwaardelijk, enkelvoud, tweede persoon |
| zullen gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, eerste persoon |
| zullen gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, tweede persoon |
| zullen gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, derde persoon |
| zullen sjezen | actief, infinitief, onvoltooid, toekomende tijd, korte vorm |
| zullen sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, meervoud, eerste persoon |
| zullen sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, meervoud, tweede persoon |
| zullen sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, meervoud, derde persoon |
| zult gesjeesd zijn | voltooid, toekomende tijd, tweede persoon |
| zult sjezen | aantonende wijs, onvoltooid, toekomende tijd, enkelvoud, tweede persoon |
Woordvorm
- meervoud van het zelfstandig naamwoord sjees
Herkomst
met het achtervoegsel -en afgeleid van sjees zn “rijtuigje” (dat zelf weer teruggaat op Frans chaise) **[1]: in de betekenis van ‘zakken voor examen’ (lett. “(voortijdig) vertrekken in een sjees”) voor het eerst aangetroffen in het jaar 1850 **[2]: in de betekenis van ‘hard rijden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1917
Woordfamilie van sjezen
| Woordvorm | Relatie | Afgeleid van |
|---|---|---|
| gesjeesd | voltooid deelwoord | sjezen |
| gesjeesde | woordvorm | sjezen |
| sjeesde | verleden tijd | sjezen |
| sjeesden | aantonende wijs, onvoltooid, verleden tijd, meervoud, 1e persoon | sjezen |
| sjeest | aantonende wijs, onvoltooid, tegenwoordige tijd, enkelvoud, 2e persoon | sjezen |
| sjeze | aanvoegende wijs | sjezen |
| sjezend | onvoltooid deelwoord | sjezen |
| sjezende | woordvorm | sjezen |
Deze woordfamilie bestaat uitsluitend uit vormen die expliciet als vorm van sjezen zijn vastgelegd.