gregoriaans
bijvoeglijk naamwoord, zelfstandig naamwoord ˌɣreɣoriˈjansBetekenis
- met betrekking tot of afkomstig van Gregorius (bijv. w:Paus_Gregorius_XIII|Paus Gregorius XIII, w:Paus_Gregorius_I|Paus Gregorius I etc.)
- met betrekking tot de eenstemmige kerkzang waarvan de invoering aan Gregorius I toegeschreven wordt.
- de eenstemmige kerkzangstijl die vele jaren in de katolieke kerk gebezigd werd.
Hoe spreek je gregoriaans uit?
/ˌxrexoriˈjans/
Gregoriaans bestaat uit vier lettergrepen. De klemtoon ligt op de vierde.
| Teken | Klinkt als in |
|---|---|
| x | acht |
| r | rood |
| e | veel |
| o | boot |
| i | riet |
| j | ja |
| a | maan |
| n | nek |
| s | sok |
| ˌ | een lichtere nadruk, zwakker dan de hoofdklemtoon |
| ˈ | de klemtoon ligt op de lettergreep die hierna begint |
bijvoeglijk naamwoord
- met betrekking tot of afkomstig van paus Gregorius zoals Gregorius XIII of Gregorius I
- volgens de kalender die door Gregorius XIII in 1582 werd ingevoerd en geleidelijk wereldwijd in gebruik is genomen
Verbuiging en vervoeging (bijvoeglijk naamwoord)
| Vorm | Grammaticale informatie |
|---|---|
| gregoriaanse | verbogen, stellende trap |
| gregoriaanser | onverbogen, vergrotende trap |
| gregoriaansere | verbogen, vergrotende trap |
| gregoriaansers | partitief, vergrotende trap |
| gregoriaanst | onverbogen, overtreffende trap |
| gregoriaanste | verbogen, overtreffende trap |
Herkomst
eponiem afgeleid met het achtervoegsel -iaans van Gregorius en , in de betekenis van ‘van Gregorius’ voor het eerst aangetroffen in 1739, geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.C
Woordfamilie van gregoriaans
| Woordvorm | Relatie | Afgeleid van |
|---|---|---|
| gregoriaanse | verbogen vorm | gregoriaans |
| gregoriaanser | vergrotende trap | gregoriaans |
| gregoriaansere | verbogen vergrotende trap | gregoriaans |
| gregoriaansers | partitieve vergrotende trap | gregoriaans |
| gregoriaanst | uninflected, superlative | gregoriaans |
| gregoriaanste | inflected, superlative | gregoriaans |
Deze woordfamilie bestaat uitsluitend uit vormen die expliciet als vorm van gregoriaans zijn vastgelegd.